ORTODONTİ NEDİR – 2

“Ortodonti’ye Yabancı Bir Dünya”ya

En iyi kızılderili, canlı ve özgür olan kızılderiliyse –

en iyi ortodontik tedavi de, “hiç tel takılmadan yapılan” ortodontik tedavidir”.

Yani bir problem potansiyeli ortadaysa, daha oluşmadan önlemini almak –

eğri çıkmış bir dişi ortodontik tellerle düzeltmek yerine,

yönlendirerek orijinal yerinde çıkmasını sağlamak (süt dişi aşındırmaları, bazen erken çekimler gibi) hem daha sağlıklı, hem de bozulma riski açısından daha kalıcıdır.

Ortodonti Nedir -1’de değinmiştik:

Sağlık, daima estetikten daha önemlidir.

Bir diş kaybı çok önemli bir kayıptır; bu yüzden dişlerin düzgün sıralanması arzulanırken, eğer yer darlığı aşırı değilse, mümkün olduğu kadar diş çekiminden kaçınmak tercih edilmelidir. Kanımca hafif bir eğrilik, çekimle elde edilecek düzgünlükten daha değerlidir. Ama aşırı yer darlığında da daimi bir diş eksiltmek kaçınılmazsa, bu çekim en erken sürede yapılmalıdır ki düzeltilmesi amaçlanan diş (bazen hiç tel takmadan) orijinal yerinde çıkabilsin.

20 yaş dişlerinin çekil(me)mesi ile ilgili bilgi birikimime “Gömülü Dişin Mil(im)lerce Yolculuğu” yazısında değinmiştim. “Ortodonti’ye Yakın Bir Dünya”ya, yani Dişhekimliği Fakültesi öğrencilerine kaynak olması amacıyla akademik dille yazığım gömülü diş makalesi: http://www.ergir.com/2011/right_here_waiting.htm adresinde -

bu yazıda “Ortodonti’ye Yabancı Bir Dünya”ya sade bir şekilde vermek isteğim bilgiler:

ERİŞKİNLERDE İSKELETSEL BOZUKLUK VARSA

OLGU 1:

(ara safha – üst dişlerin ters kapanıştan atlayabildiği ilk günlerde)

OLGU 2:

(ara safha – üst dişlerin ters kapanıştan atlayabildiği ilk günlerde)

Erişkinlerde çok ileri yaşlara kadar diş diziliminde çok yüz güldürücü sonuçlar alınabilse de, kemik boyutlarını ilgilendiren bir değişiklik gerekiyorsa, bu konuda Ortognatik Cerrahi uygulamalarla sonuç alınabilir.

Sagital split (Obwegeser) osteotomiler, Lefort osteotomiler (birlikte veya tek başına), otojen kemik greftleri, ya da biyomateryaller ile, erişkin çenelerinin birbirlerine ya da kafa kaidesine göre: boyut, ilişki, ya da asimetri problemleri dramatik bir biçimde düzeltilebilir.

Ancak kanımca hafif problemlerde ortognatik cerrahi son tercih olmalıdır. İskeletsel boyutta bir değişiklik yapılamasa bile aşağıdaki örnekte olduğu gibi, dişlerin eğimleriyle biyolojik limitlerde değişiklik yaparak dış olumsuz görünüş maskelenebilir.

Bu vakada bir yan kafa filmi çekildiğinde kemik boyutlarında ve ilişkisinde en ufak bir düzelme olmadığı görülecektir, ama tam bir iskeletsel bozukluk olmadığı için ve dişlerin ilişkisi cerrahisiz olarak ters kapanıştan kurtulduğu için hasta da, hekim de sonuçtan son derece mutludur.

Ancak gerçek ve ileri derecede çene boyut - konum uyumsuzluklarında düzelme isteniyorsa cerrahi kaçınılmazdır.

Ortodontide elde edilen düzelmeyi “korumak” – ortodontik tedaviden daha zor ve daha önemlidir.

Erişkin yaşta bir ters kapanışı düzeltmek,

hafif dönük bir dişi düzeltmekten daha zordur, çünkü:

alt dişler hep bir duvar gibi öne atlamaya çalışan üst dişlerin önünde dikileceklerdir.

AMA; bir kere öne atladılar mı da korumak,

düzelmiş hafif dönük bir dişi korumaktan daha kolaydır, çünkü:

alt dişler hep bir duvar gibi geriye kaçmaya çalışan üst dişlerin arkasında dikileceklerdir.

Bu notlarım da ortodontik sorunları olan sevgili erişkinlere:

düzgün diş dizilimi için diş çekimi nasıl “Son Çare” olmalıysa – hatta hafif eğri kalmalıysa,

düzgün diş dizilimi için bir protetik uygulama da “Sondan Sonraki Çare” olmalı,

mutlaka önce “Kendi Dişleri” ile Ortodontinin biyolojik sınırları zorlanmalıdır.

Ama elbette sondan sonraki çarenin de kaçınılmaz olduğu (özellikle doğumsal deformiteler, eksiklikler, diş boyutu anomalileri ya da kemikte bir diş yolculuğunun yapılamayacağı lokal ya da sistemik sıhhi engeller gibi) durumlarda Protez dünyası da en sağlıklı kapsamda tedavinin önemli bir unsuru olmalıdır.

Önce sağlıklı, ardından düzgün diş dizilimli gülüşler -

gerçekleşecek güzel düş dilekleri ve sevgilerimle…

dr. yalçın ergir - ortodontist

tel : 0 312 4278487 fax: 0 312 4674772

bülten sok., 21/1,  kavaklıdere,   ankara

dushekimi@ergir.com      http://www.ergir.com

Ortodonti Nedir -1:  http://www.ergir.com/ortodonti.htm

** ** **